Mimarlık Nedir?

Mimarlık, insanın barınma ihtiyacını bir tasarım problemine çeviren disiplindir. En kısa tanımı şudur: yapıyı, içinde yaşayacak insanın ihtiyaçlarına, arazinin verilerine ve dönemin teknik imkânlarına göre kurma sanatı ve bilimi. Sanat ve bilim kelimelerinin birlikte durması tesadüf değildir; mimarlık ikisinden birini bıraktığında ya kullanışsız bir heykele ya da ruhsuz bir kutuya dönüşür.

Bir mimari proje neyle başlar

Bir mimari proje her zaman aynı sorularla başlar. Bu arazi ne veriyor? Güneş nereden geliyor, hâkim rüzgâr hangi yönde, zemin ne taşır, komşu yapılar neyi kapatır? Kullanıcı kim ve gün içinde nasıl hareket ediyor? Bütçe ve takvim neye izin veriyor? Bu soruların cevapları toplanmadan çizilen her çizgi tahmindir.

Tasarım süreci: dört aşama

Sonrasında süreç kabaca dört aşamada ilerler. Önce ihtiyaç programı çıkarılır: hangi mekân kaç metrekare olacak, hangisi hangisinin yanında duracak. Ardından konsept ve avan proje gelir; kütle, yerleşim ve ana kararlar burada verilir. Uygulama projesi aşamasında her detay ölçülendirilir ve imalata hazır hale getirilir. Son aşama sahadır; tasarımın kâğıttan gerçeğe geçtiği ve en çok kararın sınandığı yer burasıdır.

Mimarlığın kapsamı ve yasal sorumluluk

Mimarlığın kapsamı yapının kabuğuyla sınırlıdır demek yanlış olur, ama yapıyı ayakta tutan sistem mimarlığın asli sorumluluğudur. Taşıyıcı sistem, cephe, çatı, ıslak hacimlerin konumu, yangın ve tahliye kurgusu, ruhsata esas projeler bu alanda çözülür. Türkiye'de bir yapının ruhsat alması için mimar imzası taşıyan proje zorunludur.

İyi mimarlığın ölçüsü nedir

İyi mimarlığın ölçüsü nedir sorusuna verilecek en dürüst cevap kullanımdır. Bir yapı beş yıl sonra hâlâ rahat kullanılıyorsa, bakımı makul kalıyorsa ve kullanıcısı onu değiştirmek için sürekli müdahale etmiyorsa tasarım işini yapmıştır. Fotoğrafta iyi görünmek ayrı bir başarıdır ve tek başına yeterli değildir.

Yapı ve kent ilişkisi

Mimarlık aynı zamanda kentle kurulan bir ilişkidir. Her yapı bir sokağa bakar, bir siluete eklenir, bir gölge düşürür. Kocaeli gibi hem antik katmanı hem sanayi mirası hem de deprem gerçeği olan bir kentte bu sorumluluk daha da somuttur. Yapının tek başına doğru olması yetmez, bulunduğu yerle uyumlu olması beklenir.

Bab İç Mimarlık Tasarım Ofisi olarak biz esas olarak yapının içinde çalışıyoruz. Ancak iç mekânda verilen her kararın, o mekânı taşıyan mimari kurguya bağlı olduğunu her projede yeniden görüyoruz. İyi bir iç mimarlık çalışması, mimarinin ne dediğini önce dinler.