İzmit'te Görülmesi Gereken Mimari Eserler

İzmit, tarihini vitrine koymayan bir kenttir. Yapılar caddelerin arasına dağılmıştır ve çoğu ilk bakışta fark edilmez. Kocaeli merkezli bir mimarlık ve tasarım ofisi olarak sık sık şunu söylüyoruz: bu kentte iyi tasarım yapmak isteyen önce bu yapıları gezmeli.

Saat Kulesi

Saat Kulesi. Kentin simgesidir ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin amblemine de girmiştir. II. Abdülhamid'in tahta çıkışının yirmi beşinci yıl dönümü için İzmit mutasarrıfı Musa Kâzım Bey'in girişimiyle yaptırıldı. Projeyi Mimar Vedat Tek hazırladı, uygulamayı Mihran Azaryan yürüttü. Temeli 1 Eylül 1900'de atıldı, kule 1902 Eylül'ünde açıldı. Kesme taş ve mermer işçiliği, dönemin yapı kültürünü anlamak için iyi bir başlangıçtır.

Kasr-ı Hümayun

Kasr-ı Hümayun. Saat Kulesi'nin hemen yanındadır. Sultan Abdülaziz döneminde yaptırılan yapı av köşkü olarak kullanıldı ve barok etkiler taşır. Kentin en iyi konumlarından birinde, körfeze bakan bir teras üzerinde durur. Konumun tasarım kararlarını nasıl belirlediğini görmek için iyi bir örnektir.

Fevziye Camii

Fevziye Camii. Kemalpaşa Mahallesi'nde, Hürriyet Caddesi üzerindedir. İlk yapımı Mimar Sinan'a aittir ve on altıncı yüzyılda Mehmet Bey Camii adıyla inşa edilmiştir. Yangınlar ve depremler nedeniyle defalarca yıkılıp yeniden yapılmış, her seferinde döneminin üslubunu üzerine almıştır. 1999 depremindeki ağır hasarın ardından yeniden inşa edilerek 2004'te ibadete açıldı. Yanındaki park kent ölçeğinde bir dinlenme alanına dönüştürülmüştür.

Selim Sırrı Paşa Konağı

Selim Sırrı Paşa Konağı. Hacıhasan Mahallesi'nde, 1892 tarihlidir. Dönemin İzmit valisi Selim Sırrı Paşa yaptırmış, tasarımını da kendisi yapmıştır. Osmanlı'nın ilk yol ve köprü mühendisi olan bir ismin kendi konutunu tasarlaması, yapının detay çözümlerini özellikle ilginç kılar. On dokuzuncu yüzyıl sivil mimarisini görmek isteyen buradan başlamalıdır.

SEKA Kâğıt Müzesi

SEKA Kâğıt Müzesi. Türkiye'nin ilk modern kâğıt fabrikası olan tesis, 1936'da üretime başladı ve 2005'te kapandı. Alan Sekapark adıyla kent parkına dönüştürüldü, Birinci Kâğıt Fabrikası binası ise restore edilerek müzeye çevrildi. Restorasyonda üretim makineleri, türbinler ve boru sistemleri yerinde bırakıldı. Müze, fabrikanın açılışının sekseninci yıl dönümü olan 6 Kasım 2016'da ziyarete açıldı. Sanayi mirasının yeniden işlevlendirilmesi konusunda Türkiye'deki en büyük örneklerden biridir.

Arkeoloji ve Etnografya Müzesi

Arkeoloji ve Etnografya Müzesi. Kozluk Mahallesi'nde, İstasyon Caddesi üzerindedir. Kullanılmayan iki tekel deposunun birleştirilmesiyle kurulmuştur. Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait eserler burada sergilenir. Depo yapısının müzeye dönüşmesi, mevcut bir kabuğun yeni bir işlevi nasıl taşıyabildiğinin sade bir örneğidir.

Bu yapıların ortak dersi şudur: İzmit'te hiçbir yapı ilk halinde kalmamıştır. Deprem, yangın ve işlev değişikliği hepsini defalarca dönüştürmüştür. Bir mekânı yeniden kurgularken bizim yaptığımız iş de aslında bu geleneğin devamıdır.